بعد از برداشتن براکت چه می‌شود؟ نقش نگهدارنده

دندان‌ها با هیچ چیزی در جای خودشان ثابت نمی‌مانند. بافتی که دندان را نگه می‌دارد، الاستیک است و همیشه تمایل دارد دندان را به موقعیت قبلی برگرداند. ارتودنسی این تمایل را خنثی می‌کند، ولی خنثی کردن دائمی نیست.

به همین دلیل بیشترین برگشت‌ها در یک تا دو سال اول بعد از درمان اتفاق می‌افتد، نه بلافاصله. یعنی اگر درست استفاده کنید، نتیجه ماندگار می‌شود؛ و اگر نکنید، دقیقاً همان هزینه‌ای که پرداخت کرده‌اید هدر می‌رود.

نگهدارندهٔ متحرک، رایج‌ترین نوع است و شبیه همان پلاک ارتودنسی متحرک. مزیتش این است که می‌توانید برای خوردن و مسواک بردارید، ولی بزرگ‌ترین عیبش این است که باید واقعاً استفاده شود. نگهدارنده‌ای که در کشو بماند، عملاً هیچ کاری نمی‌کند.

نگهدارندهٔ ثابت یا چسبی، با سیم نازکی پشت دندان‌ها چسبانده می‌شود. مزیتش این است که همیشه فعال است و بیمار لازم نیست کاری بکند، ولی تمیز کردنش سخت‌تر است و ممکن است از محل اتصال جدا شود که باید تعمیر شود.

نوع سوم، نگهدارندهٔ ثابت موقت است که گاهی در انتهای درمان برای مدتی محدود استفاده می‌شود. انتخاب نوع را بهتر است در پایان درمان با توجه به وضعیت دندان‌ها انجام دهیم، نه از ابتدا.

قاعدهٔ استاندارد این است که نخستین سال بعد از پایان درمان، نگهدارنده به‌صورت تمام‌وقت استفاده شود. بعد از آن، معمولاً فقط هنگام شب، و در بعضی موارد حتی کمتر.

توصیهٔ ما برای بزرگسالان این است که حتی بعد از گذشت چند سال، نگهدارنده را شب‌ها بگذارید. هزینهٔ یک نگهدارندهٔ ساده در مقایسه با هزینهٔ درمان مجدد، ناچیز است و این کار احتمال شروع دوباره را تقریباً به صفر می‌رساند.

اگر دندان‌هایتان روی هم درآمده‌اند و چند سال گذشته، هنوز هم پیشنهاد می‌کنیم هر سال یک‌بار برای کنترل مراجعه کنید. تغییرات کوچک که با یک نگهدارندهٔ تازه اصلاح می‌شوند، اگر رها شوند، به درمان طولانی تبدیل می‌شوند.

اولین اشتباه، گم کردن نگهدارنده و دیر ساختن نسخهٔ جدید است. نگهدارنده باید دقیقاً روی دندان‌ها بنشیند؛ اگر پس از گم شدن چند ماه بگذرد و بعد سراغ ساخت دوباره بروید، دندان‌ها کمی جابه‌جا شده‌اند و نگهدارندهٔ قبلی دیگر به کار نمی‌آید.

اشتباه دوم، استفادهٔ نامنظم است. بعضی بیماران چند هفته مرتب استفاده می‌کنند و بعد رها می‌کنند. این کار نه تنها فایده‌ای ندارد، بلکه وقتی دوباره شروع می‌کنند، نگهدارنده ممکن است به‌درستی جا نرود و لثه را اذیت کند.

اشتباه سوم، تمیز نکردن است. نگهدارنده بو و جرم می‌گیرد و می‌تواند باعث بوی بد دهان و گاهی التهاب لثه شود. کافی است هر روز با مسواک و صابون بشوید و ماهی یک‌بار در محلول تمیزکننده قرار دهید.

و یک نکتهٔ عملی: نگهدارنده را در دستمال بپیچید و در جعبه نگه دارید. گذاشتن آن در کیسهٔ پلاستیکی، مخصوصاً در گرمای ماشین، باعث تغییر شکلش می‌شود.

اگر نگهدارنده را در دهان می‌گذارید و به‌درستی جا نمی‌افتد، همان‌جا نیرو ندهید. استفاده از نگهدارندهٔ نامناسب می‌تواند دندان‌ها را در جهت اشتباه حرکت دهد.

به این فکر کنید که شاید دندان‌ها کمی جابه‌جا شده باشند و نگهدارندهٔ قدیمی دیگر اندازهٔ نباشد. در این حالت یک نوبت کنترل لازم است تا بررسی شود. اگر جابه‌جایی خیلی کم باشد، با ساخت نگهدارندهٔ تازه حل می‌شود و نیازی به درمان مجدد نیست.